Meten is weten. Data en kennis geven macht.
Dat was de rode draad doorheen onze TNM Netwerkdag 2018.
Een 40-tal deelnemers uit diverse ledenorganisaties komen samen in GC De Markten op 26 oktober voor 2 inspirerende presentaties en een netwerklunch.

Eerst zoomen Dirk Barrez (Pala), Stijn Vanhandsaeme (Nubo, Nestor) en Vincent Dierickx (EnergieID) in op de rol die (online) data speelt in onze moderne samenleving. Ze belichten welke verantwoordelijkheid onze organisaties enerzijds hebben bij het verzamelen van data maar ook welke opportuniteiten dat dataverzameling kan spelen in de transitie naar een meer duurzame samenleving.
Dirk Barrez wijst hierbij op de problemen en ongelijkheid die gecreëerd wordt door het feit dat steeds meer toegang tot informatie of tot je rechten tegenwoordig afhankelijk gemaakt wordt van het vrijgeven van je persoonlijke data, gaande tot vingerafdrukken en irisscans bijvoorbeeld in India. 
Elk individu, elke samenleving wordt zo betrokken en bedreigd in de strijd voor datademocratie.

Stijn Vanhandsaeme toont aan hoe het internet een nieuw economisch model liet ontstaan: het "gratis" model. Vandaag de dag krijg je een gigantische waaier van makkelijke "gratis" diensten online aangeboden, diensten waarvoor je eigenlijk betaalt met je 'gratis' eigen data. Je ruilt persoonlijke informatie over je online computergebruik, je surfgedrag, je interesses, je zoektermen etc... Mensen en organisaties staan hier nog steeds te weinig bij stil. Onze organisaties doen ook vaak beroep op deze 'gratis' diensten en zorgen er zo mee voor dat de data van onze online bezoekers en sympathisanten terecht komen bij andere organisaties. Het is echter onze verantwoordelijkheid dat hun data veilig wordt beheerd. 
Hij stelt tegenover deze gratis cultuur de "libre" cultuur: een gebruik van échte vrije diensten online, diensten die werkelijk voor open gebruik zijn en dit niet laten afhangen van dataverzameling.  "Think free as in free speech, not as in free beer".  Hij geeft ons ook een overzicht in diverse open source software alternatieven die nu al bestaan. Ontdek ze zelfin zijn presentatie. 

Tenslotte toont Vincent Dierickx hoe je met een coöperatieve aanpak voor dataverzameling lokale gemeenschappen juist kan ondersteunen. De coöperatie EnergieID - die hij heeft mee opgericht- beoogt mensen en organisaties inzicht te geven in hun eigen verbruik van energie, water, transport en/of afval door hun data te verzamelen op een veilige plaats en de mogelijkheid te bieden om je verbruik te vergelijken met anderen. Ecopower biedt deze monitoring dienst aan aan haar klanten. Zo blijkt bv dat de klanten van deze energieleverancier die via EnergieID inzicht hebben in hun verbruik gemiddeld 11% meer besparen dan de klanten die deze monitoring tool niet gebruiken. Meten is weten.  Ook lokale overheden, zoals Leuven, springen op de kar om aan verschillende organisaties en groepen in hun gemeente deze monitoring tool aan te bieden op hun kosten en zo bij te dragen aan energiebesparing in hun gemeente of stad.
Vincent concludeert dat om dergelijke tools gratis te kunnen aanbieden zonder data door te verkopen, er om het commercieel nadeel te compenseren wel degelijk reguliering door de overheid nodig is. De presentatie van Vincent kan je hiervinden.


Na de pauze wordt het woord gegeven aan Prof. Brent Bleys van de UGent. Prof. Bleys is één van de ondertekenaars van de recente open brief aan de Europese Unie om de mogelijkheden af te tasten voor een post-groei economie in Europa. Hij vertrekt uit het donutmodel van Kate Raworth, die in maart ook nog kwam spreken bij ons, om in te zoomen op de blinde vlekken in de economie die geen rekening houdt met de ecologische grenzen en de kosten van het overshooten van deze grenzen. Onze Earth Overshoot Day valt steeds vroeger. Anderzijds is het duidelijk uit de historische data van ons Bruto binnenlands product sinds de jaren '60, dat onze economische 'groei' steeds kleiner wordt. Prof. Bleys licht diverse alternatieve economische modellen toe zoals Herman Daly's on-economische groei, en het discours van de degrowth beweging. Dit gaat over hoe welzijn maximaliseren via andere paden dan consumptie.
Het donutmodel voor België toont alleszins aan dat men wel degelijk ergens in termen van 'inkrimpen' moet denken, gezien de enorme uitdaging om het overshooten van onze ecologische grenzen terug te brengen binnen de veilige donut. Een dergelijk zware uitgangspositie om mee aan de slag te gaan, kan voor huidige generaties echt 'ontmoedigend' zijn.
Europa denkt alleszins al na op hoog overlegniveau hoe ze duurzame welvaart kan bestendigen met minder groei. Maar - zo blijkt uit de reacties op de oproep van academici om naar een post-groei model te evolueren - dat het voor Europa nog niet mogelijk is om het streven naar economische groei meteen los te laten. 
In het zoeken naar duurzame economische groei kunnen alternatieve welvaartsindicatoren zoals de Index of Sustainable Economic Welfare - die weliswaar nog steeds een monetaire index is, namelijk een gecorrigeerd BBP - overheden helpen in hun beleidskeuzes, om argumenten naar voor te schuiven die niet gebaseerd zijn puur op economische groei. 
Als middenveldorganisaties kunnen wij mee helpen blijven wijzen op de noodzaak voor andere visies op welvaart.
Je kan ook zelf de ontgroei-campagne mee ondertekenen en onze Europese beleidsmakers zo mee een signaal geven. Neem hier zelf Prof. Bleys' presentatie door.

Beide lezingen roepen veel vragen en opmerkingen op bij onze leden, waar in de afsluitende netwerklunch verder wordt over door gepraat, en linken worden gemaakt met de activiteiten van onze eigen organisaties.